ForumKenti.Com
 

Geri Git   ForumKenti.Com > Dini Forumlar > Dünya Dinleri

Dünya Dinleri İslamiyet dışındaki dinler ve bu dinlere ilişkin paylaşımların yer aldığı bölümdür.

Kullanıcı Etiketle

Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 08.Ocak.2019, 16:33   #1
 Gece - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Mentioned: 531 Post(s)
Tagged: 79 Thread(s)
Standart Budizmde Nirvana Ve Ölümden Sonraki Hayatın Bilinmezliği

Buddha’nın talebeleri tarafından sorulan soruların basında “Buddhalık seviyesinde erismis bir kimsenin öldükten sonra varlıgını sürdürüp sürdüremeyecegi” sorusu gelir. Buda bu sorulara yanıt vermekten her zaman kaçınmıstır. Buda izdesçilerinin bu tür konularla ugrasmalarının kendilerine bir yarar saglamayacagını söylüyordu. O bu tür konular üzerinde konusulmasına bile taraftar degildi. Buda’nın ölümden sonra ne olacagının, Budalık seviyesine ulasmıs bir kimsenin öldükten sonra var olup olmayacagını konularının izdesçileri tarafından konusulmasının bir yararı olmayacagını söylemesine ragmen Buda’nın ölümünden sonra ortaya çıkan Budacı okullarda üzerinde en fazla tartılısan konuların basında bu gelmistir. Bu okullarda ölümden sonraki yasam üzerine degisik felsefi kuramlar ortaya atılmıstır. Budanın ölümüyle gerçeklestirdigi durumu dile getirmek için kullanılan sözcük parinirvana’dır (Pali: parinibbana) Pari sözcügüyse nirvana’nın anlamını, yani yok olma, sönme durumunu siddetlendirmek, vurgulamak için kullanılan bir öntakıdır. Parinirvana tam olarak sönmek, yok olma anlamındadır. Buda kendisinin öldükten sonra ne olacagı ya da nirvana’ya erismis bir kimsenin ölümünden sonrasıyla ilgili sorulara yanıt vermek istemedigini açıkça belirtmisti. Bu konuda kendisine soru soran Malunkyaputta’ya: “Nirvana’ya erismis olan kimse öldükten sonra varlıgını sürdürür de demiyorum, sürdürmez de demiyorum, simdi var, öldükten sonra yok da demiyorum, simdide yok, öldükten sonra da yok da demiyorum. Hem niçin bunları açıklayayım? Bunları bilmekten elde edilecek hiçbir yarar yoktur. Bunları bilmek ne ögretinin temel, ilkeleriyle ilgilidir, ne istenci etkiler, ne de isteklerin, tutkuların yok edilmesine, yüce bilgeligin, Nirvana’nın elde edilmesine yarar. Onun için açıklamaya gerek görmüyorum” diyordu. Bir yandan da, “Rüzgarın söndürdügü alev nereye gidiyor?

Sönüyor, gözden yitiyor. Bunun gibi dogum ölüm döngüsünden kendini kurtaran bilge de ad ve bedeninden sıyrılıyor, sönüp gözden yitiyor.”Ya da “Ocaktaki kızgın korlar birer birer sönünce atesin nereye gittigini kim bilebilir? Tam aydınlanmaya, özgürlüge erisen kimse de öyledir. stek ve tutkular selini geçen kimse dingin, sakin denizin sularına varınca ondan hiçbir iz kalmaz. ”5“Bes katısmaçtan (khanda,skr:skhanda) olusan bütünlügü dagılacagından bu katısmaçlarla sınırlanan kısıtlı kisiliginden kurtulur. Onu tanımlamaya yarayacak hiçbir sey kalmaz ortada. Böyle bir durum içinse varolma yada varolmama gibi sözcüklerin bir anlamı olmaz. Artık o kimse her türlü bilisin dısındadır. Okyanus gibi dipsiz ve sınırsızdır.” diyordu. Ögrencileri direterek, “O yok mu olmustur, yoksa gene dogumun zorunlulugundan mı kendini kurtarmıstır?” diye Buddha’yı sıkıstırdıkları zamansa: “Onun varlıgını bilebilmek için elimizde hiçbir ölçek yok. Ancak olmadıgını bilebiliriz. Bütün nitelikler yok olunca ondan söz edebilmek olanagıda ortadan kalkar.”6 diye yanıt veriyordu. Buddha’nın kuskusuz bu tutumuyla anlatmak istedigi sey Nirvana’ya erisen kimsenin yalnız bu dünya ile ilgili istek ve tutkulardan degil, ölümden sonrasıyla ilgili bütün istek ve kaygılardan da vazgeçmesi gerekliligiydi. Diyordu ki :“İste bu ben, bu da dünya diyorsanız, ben öldükten sonra da sürekli, degismeden kalacak bir benligim olacak, diye düsünüyorsanız, böyle bir düsünce tam anlamıyla kendini begenmislikten gelen bir akılsızlık degil mi?” Bir baska açıdan da Buddha ölümden sonrasıyla ilgili istekleri, umutları olmanın kaygılara, ızdıraba yol açabilecegini, böyle bir durumunsa kurtulusa engel olacagını düsünüyordu. Buddha’ya göre aydınlanabilmek, Nirvana’ya erisebilmek için anlasılması kesinkes gerekli bir yanılgıydı. Nirvana’ya erisince insan bütünden ayrı kopuk, bölünmüs benliginden sıyrılıyor, ozaman da geriye ölecek bir sey kalmıyor. Bundan 2500 yıl önce Hindistan’da kent kent, köy köy dolasıp “İsitmedik demeyin! Ölüme çare bulundu,” diye herkesi Buddha’nınögretisini benimsemeye çagıran dervislerin anlatmak istedigi sey herhalde bu olmalıydı. Eger ben yoksa ben’in gerçek, degismez, kalıcı bir birligi, bütünlügü yoksa, o zaman ortada ölecek olan, ölümlü olan bir sey de yok demektir. Epikurus’un “Yasadıgımız sürece ölüm yok” sözleriyle bu görüs arasında bir benzerlik kurmadan edemiyor insan. Ama kanımca Buddha’nın ögretisi en basit, en anlasılır bir dille Ö IV. Yüzyılda yasamıs Taocu bilge Chuang-Tzu’nun su sözleri özümlüyor:



“Bir zamanların gerçek insanı, yasama sarılmayı da, ölümden korkmayı da bilmezdi. Fazla keyiflenmeden gelir, sorun çıkarmadan da giderdi. Bir bakarsın gelmis, bir bakarsın gitmis. Hepsi bu kadar…Nerede basladıgını unutmaz, nereye gidecegini ögrenmeye çalısmazdı. Kendisine verilenlerle yetinip, keyfini çıkarmayı, sonradan da uzatmadan geri vermeyi bilirdi.”

Buddha’nın kendisi, su anda ve oldugu yerde kendisinin bilinemez oldugunu söyler. Ne tanrılar ne de insanlar onu görebilirler. Onu bir takım suretlerde gören veya onu bir takım kelimelerle düsünenler, onu kesinlikle görmezler. Buddha ben ne rahibim, ne sehzadeyim, ne çiftçiyim, ne de herhangi bir sınıftan biriyim; bilen birisi ve aynı zamanda hiç kimse olmayan insani niteliklerin hiç bulasmadıgı birisi olarak dünyayıdolasıyorum, bana aile soyadımı sormak bosunadır diyordu. O kendisini tam olarak takip edilebilecegi hiçbir iz bırakmaz. Su anda ve burada olan Buddha, kavranamaz ve bu askın sahsiyetle ilgili olarak, bedensel ve psisik çözülmeden sonra bir olusum geçirip geçirmedigini söyleyemeyiz. Bu her iki imkandan ne biri ne de ötekisi bu konuda kabul edilir veya reddedilir. Onunla ilgili söyleyebilecegimiz tek sey, onun var oldugudur; onun kim oldugunu veya nerede oldugunu sormak bos bir sorudur. Nirvana’ya bu ülküsel amaca, varlıklar ancak bir yasam boyunca ilerleyerek ulasırlar. Buna karsın, böyle ilerleyisin bir yasamdan ötekine geçen aynı ruhun sürekliligi anlamına gelecegi ve böylece de Brahman’ların öz ruhuna dönülmüs olacagı gibi bir karsı çıkıs ileri sürülebilir. Budist düsünürleri buna da söyle cevap veriyorlar. Yasamlar dizisinde nöbetlese yer alan varlıklar ne tıpatıp aynı, ne de birbirlerinden tümüyle baksa varlıklardır: Tıpkı gece boyu yanan bir alevin hiç bir zaman tümüyle aynı, yada tümüyle baska olmayısı gibi. Herhalde surasını bilmekte ahlaksal yarar vardır: Yasamlar dizisinde kötü eylemler “akılsız kimsenin ayagına dolasırlar,” ve “iyilik yapan kimse bu dünyadan ötekine geçtiginde yaptıgı iyilikler onu, tıpkı bir yolcuyu dönüsünde karsılayan hasımları ve dostları gibi karsılarlar. Ali İhsan Yitik’in Hint Kökenli Dinlerde Karma İnancının tenasüh inancıyla iliksisi isimli eserinde çagdas Budist arastırmacılardan birisi olan W.Sri Rahula’nın What the Buddha Taught isimli eserinde ölümden sonraki hayat konusunun Budizm’de cevaplandırılamayan sorular kategorisine girdigini belirttikten sonra söyle devam ettiginden bahsediliyor: “Buddha bile bu konuda konustugunda, bir arahata ölümden sonra ne oldugunu tasvir edecek bir kelimenin dilimizde bulunmadıgını belirtti.

Vaccha isimli müridinin bu konudaki bir sorusuna verdigi cevapta Buddha, dogmak, dogmamak vb. sözlerin arahatın durumunu açıklamak için uygun kelimeler olmadıgını; çünkü madde, duyum, algılama, zihni aktiviteler, bilinçlik gibi dünyevi varolusla ilgili bütün özellikler, arahatlık derecesindeki bir kimse için tamamen tahrip edilmis ve yok olmus özelliklerdir. Bunlar arahatın ölümünden sonra artık hiçbir zaman yeniden ortaya çıkmayacaklardır”. Ali İhsan Yitik aynı eserde bir baska Budist arastırmacı E. W. Hopkins’in ise, Buddha’nın ögrencilerini ve arastırmacıları, kisinin ölümünden sonraki kaderini arastırmaktan ve bu konuda soru sormaktan alıkoymak için her yolu deneyecegini belirtmis ve görüslerini söyle ifade etmistir. Buddha Nirvana’ya ulasmanın varlıgın yok olusuna yol açtıgına inanmıs ve hiçbir zaman ölümsüz bir varlık fikrini benimsememistir. Onun ısrarla üzerinde durdugu konu herkesin karma ve yeniden dogus doktrinlerini tam anlamıyla kabul ederek, mümkün oldugu kadar çabuk, içinde bulundugu bu sıkıntılı dogum- ölüm çemberinden bir an önce kurtulmaya gayret göstermistir. “Rahula ve Hopkins’in ifadelerine dayanarak sunları söyleyebiliriz: Buddha’ya göre kisinin kendini içinde bulundugu sıkıntılı dogum-ölüm çemberinden kurtaracak orta yolun gereklerini ifa etmek yerine, geçmis ve gelecek durumunu arastırması, hatta su andaki varlıgının mahiyeti ile ilgili kafasında ürettigi problemlere çözümler önermesi hayal ortamında dolasmak olarak kabul edildigini; ve hakim kimselerin ise, böyle bos seylerle ugrasmak yerine dört temel hakikat üzerinde düsünmelerinin önerildigini söyleyebiliriz.”

Bu çalışmanın tüm hakları Fatih Şahin adlı kişiye aittir…




Gece isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Etiketler
bilinmezliği, budizmde, hayatın, nirvana, sonraki, Ölümden


Konuyu 1 kişi okuyor. (0 üye ve 1 konuk)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB kodu Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Tüm Zamanlar GMT +2 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 04:39.

Forum Bilgilendirme Referans linkler
Powered by vBulletin® Version 3.8.11
Copyright ©2000 - 2019, vBulletin Solutions Inc.
User Alert System provided by Advanced User Tagging v3.2.6 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2019 DragonByte Technologies Ltd.
NaO Project
Developer : forumkenti.com

Sitemiz bir " paylaşım " sitesidir. Bu yüzden sitemize kayıt olan herkes kontrol edilmeksizin mesaj/konu/resim paylaşabilmektedir. Bu sebepten ötürü, sitemiz üzerinden paylaşılan mesajlar, konular ve resimlerden doğabilecek olan yasal sorumluluklar paylaşan kullanıcıya aittirataşehir escortForumkenti olarak bu tarz paylaşımları sizlerden gelen mailler doğrultusunda en geç 24 saat içerisinde kaldırmaktayız.

Hesaplamalar